THƯỞNG TẾT

0
17
Ảnh minh hoạ (nguồn saga.vn)

Khi doanh nghiệp được tự chủ hơn trong sản xuất, kinh doanh kể cả phân phối lợi nhuận, thưởng tết không chỉ là một phong tục đẹp mà còn là một cử chỉ có tính khuyến khích tinh thần. Nó là một nguồn thu nhập, thậm chí là nguồn thu nhập chính lớn hơn lương và quan trọng hơn lương gấp nhiều lần.
Tổng hợp từ các báo cáo của gần 1.000 doanh nghiệp, các Sở LĐ-TB-XH các tỉnh và thành phố đã công bố mức thưởng tết của một số đơn vị sản xuất, kinh doanh tại địa phương. Dù “số liệu báo cáo” chưa hẳn đã trùng khớp với thực tế, dù số doanh nghiệp báo cáo chưa hẳn đã là số doanh nghiệp thực có và đây mới là ước tính bình quân, nhiều con số đã khiến ta choáng váng. Lấy ba thành phố lớn ở ba miền để so sánh. Theo Sở LĐ-TB-XH các thành phố trên, mức thưởng cao nhất ở TP HCM là 532 triệu đồng, ở TP Đà Nẵng là 244,3 triệu đồng và TP Hà Nội là 79.3 triệu đồng (?). Chấp nhận những con số đó là chính xác (năm ngoái mức thưởng ở Hà Nội là 300 triệu đồng, năm nay còn ¼) làm cơ sở để phân tích, ta thấy mức “lì xì ngày Tết” gấp khoảng từ 5 lần đến 18 lần tổng số tiền lương trong 1 năm của một lao động trung bình. Với số tiền thưởng như vậy, sẽ có những người được lĩnh hàng tỷ đồng tiền thưởng tết. Một bộ phận khá đông thì có một món tiền đáng kể, có thể coi là tài sản lớn để cất giữ. Những người được thưởng ít nhất trong các doanh nghiệp này, ngoài chi tiêu tương đối thoải mái, cũng còn lại một số tiền để mua sắm hoặc tích lũy. Nhưng đấy là những doanh nghiệp thuộc nhóm trên, nếu không nói là các doanh nghiệp đặc biệt. Những doanh nghiệp loại này chỉ chiếm số không lớn. Nó chênh lệch rất xa với từ 30% đến 40% số đơn vị, doanh nghiệp còn lại, và đây mới là đời sống phổ biến của người lao động, một thực tế bị con số bình quân che khuất. Với các tổ chức, cơ quan, doanh nghiệp này tiền thưởng tết chỉ một vài triệu trở lại, với các danh sách dưới trung bình, chỉ vài trăm nghìn đồng, thấp hơn nữa, mấy chục nghìn đồng, cá biệt có nơi nợ lương công nhân, người lao động.

Cho nên dễ hiểu dư luận không ít xôn xao về việc thưởng tết, kể cả tiếng nói rất lạ như “giá đừng có thưởng tết thì hay hơn”. Bởi có quá nhiều câu hỏi rất cần được trả lời. Với các đơn vị thưởng lớn, câu hỏi đặt ra là tiền đâu để thưởng nhiều như vậy? Tại sao không phân phối đều vào lương tháng mà lại chờ đến dịp tết mới thưởng, phải chăng là một cách giữ chân người lao động? Phải chăng dồn lợi nhuận vào mục “thưởng tết” còn nhằm mục đích trồn thuế, trốn đóng bảo hiểm xã hội và chi phúc lợi? Với các đơn vị ít hoặc không có tiền thưởng, phải đặt ra câu hỏi vì sao như vậy? Với xã hội, phải chăng tình trạng chênh lệch giàu nghèo đang ngày một cách xa giữa người lao động trong khu vực nhà nước, nhất là những công chức làm công ăn lương với khu vực ngoài nhà nước, khu vực có vốn nước ngoài sau mỗi độ xuân về?

 

THÀNH VIÊN VIẾT BÀI/TƯƠNG TÁC : BTV