CHÀNG TRAI TÀI NĂNG ĐẤT QUẢNG NGÃI
Năm nào cũng vậy, hễ tết đến xuân về là em lại đến thăm thầy cô giáo cũ. Năm nay, tôi gặp em vào một ngày giáp tết Bính Ngọ, mừng khôn xiết. Em nở nụ cười tươi mới:
– Em chào cô ạ! Em chào thầy ạ!
– Ơ!…Chào em! Tô Minh Nhật, tôi thảng thốt.
– Tết năm ngoái em đến thăm thầy cô mà không gặp được! em nhoẻn miệng cười.
Vẫn nụ cười hiền, đôi mắt sang thông minh ánh lên sự vui mừng ngày hội ngộ. Em thừa hưởng nhiều nét đẹp của mẹ; mẹ em là giáo viên, cô giáo hiền thục, nhu mì có làn da trắng ngần mà tôi rất thích ngắm mỗi buổi tan trường.
Tiến sỹ ngành Hàng không Vũ trụ Tô Minh Nhật, chàng trai tài năng của đất Quảng Ngãi
Em, Tô Minh Nhật, sinh năm 1996, học trò lớp chủ nhiệm của ông xã tôi, thầy Lê Minh Kha, trường THPT số 1 Đức Phổ, Quảng Ngãi. Thầy Kha là giáo viên chủ nhiệm cũng là thầy dạy bộ môn Toán cho em Nhật 3 năm ở bậc THPT. Thầy chia sẻ “khi đang là học sinh THPT, Nhật là học sinh ngoan hiền, thông minh, học hành bài bản, viết chữ to, rõ ràng; cho bài toán nào, dù dễ hay khó em cũng làm bằng hết, trình bày chỉn chu, sạch sẽ; sắp xếp thời gian học, giải trí hợp lí. Một tuần Nhật xin mẹ được chơi điện tử vào một buổi sáng chủ nhật, thời gian còn lại em sắp xếp lịch học và sinh hoạt rất khoa học. Em từng lọt vào vòng thi tháng đường lên đỉnh Olympia năm học lớp 11”.
Ts. Tô Minh Nhật (bên phải) học sinh cũ trường THPT Đức Phổ 1, Quảng Ngãi về thăm thầy giáo chủ nhiệm dạy môn toán Lê Minh Kha, tại nhà riêng, tết Bính Ngọ, 2026.
Tô Minh Nhật tốt nghiệp THPT khoá 2011- 2014, thi đậu vào ngành Điện-Điện tử – Viễn thông – Tự động hoá – Thiết kế vi mạch, Trường Đại học Bách Khioa, ĐHQG TPHCM; em học chương trình chất lượng cao Việt-Pháp (PFIEV); sau 2 năm, khi chia chuyên ngành, em chọn ngành Kỹ thuật hàng không “ Em cảm nhận ngành này nghe tên đã sang sang”, em cười hồn nhiên. Là học sinh xuất sắc của trường THPT số 1 Đức Phổ, em được suất đi Pháp du học nhưng em không đi, nhường lại suất ấy cho bạn mình. Tốt nghiệp Đại học xong, em đi làm 1 năm tại công ty phần mềm của Thuỵ Sỹ tại Việt Nam. Và rồi em thấy mình thực sự cần nghiên cứu và học thêm lên nữa nên em quyết định đi nghiên cứu sinh tại Viện Hàng không và Vũ trụ Quốc gia Pháp.
Viện Hàng không và Vũ trụ Quốc gia Pháp (ISAE-SUPAERO) là cơ sở giáo dục bậc cao, hàng đầu thế giới về đào tạo chuyên ngành hàng không vũ trụ, tại thành phố Toulouse (trung tâm ngành hàng không lớn nhất Châu Âu). Ngôn ngữ đào tạo ở đây là tiếng Pháp và tiếng Anh, em Nhật chọn tiếng Pháp là ngôn ngữ chính. Toulouse cũng là nơi đặt trụ sở của Airbus, vì vậy sinh viên có rất nhiều cơ hội thực tập và làm việc cho ngành công nghiệp hàng không lớn nhất Châu Âu. Sinh viên ra trường có thể làm việc tại Airbus, Dassault Aviation, ArianeGroup, CNES, ESA, NASA. Một số cựu sinh viên trở thành phi hành gia châu Âu.
Điều kiện đầu vào ISAE-SUPAERO rất khó, phải qua kì thi tuyển cạnh tranh cao, hoặc xét hồ sơ rất khắt khe với sinh viên quốc tế, yêu cầu học giỏi về Toán, Lý, Tin học; thông thạo tiếng Anh hoặc tiếng Pháp. Ưu thế của Tô Minh Nhật là bảo vệ khoá luận Tốt nghiệp Đại học điểm tuyệt đối 20/20 bằng tiếng Pháp trước hội đồng Pháp và thủ khoa Tốt nghiệp Đại học chương trình PFIEV, cộng với 6 tháng thực tập ở Pháp nên các giáo sư biết được lực học của em.
Sau khi nhận bằng tiến sĩ tại ISAE-SUPAERO, Nhật làm việc tại công ty Safran Aircraft Engines ở Paris, công ty chuyên sản xuất động cơ cho máy bay và động cơ tên lửa hàng đầu của Pháp, công ty này được nhiều người biết đến nhờ các động cơ cho máy bay thương mại và máy bay quân sự trên toàn thế giới. Tiến sĩ Tô Minh Nhật làm về mảng nghiên cứu và phát triển trong chế tạo động cơ cho các dòng máy bay của Airbus, Boeing và Comac; viết các bài báo về khoa học và công bố hội nghị. Lĩnh vực nghiên cứu của em chuyên sâu về cơ học kết cấu và vật liệu, phân tích đề xuất các thiết kế mới, cải thiện tuổi thọ và hiệu suất của động cơ. Đây là một trong những công nghệ lõi quan trọng đòi hỏi độ bảo mật cao của ngành hàng không và vũ trụ của các nước phát triển như Mỹ, Pháp, Đức, Anh,… Ngoài ra em còn làm việc trực tiếp trên những nghiên cứu sáng chế của công ty.
Lúc còn là sinh viên, hoặc khi đã có học hàm Tiến sĩ Tô Minh Nhật luôn hướng về quê hương, mong được đóng góp khả năng của mình xậy dựng đất nước và quê hương miền Trung phát triển, đặc biệt là khoa học công nghệ, về ngành hàng không, bao gồm cả hàng không vũ trụ. Nhật tham gia nhiều hoạt động xã hội, Tô Minh Nhật năng nổ, tâm huyết, là Trưởng ban Khoa học và Giáo dục của hội thanh niên và sinh viên Việt Nam tại Pháp (UEVF), với sứ mệnh kết nối cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài và thúc đẩy hợp tác phát triển giữa 2 nước trên nhiều lĩnh vực.
Tôi hỏi cậu học trò cũ Tô Minh Nhật:
– Học sinh muốn theo học ngành này cần chuẩn bị những gì? em có thể chia sẻ đôi điều.
– Học sinh muốn theo đuổi ngành này cần trau dồi tư duy logic, xây dựng nền tảng tốt ở môn toán và vật lý; mạnh dạn, tự tin và quyết tâm.
– Đến giờ này, em thấy việc em chọn hướng đi này có hợp với mình không, em hạnh phúc với công việc mình đang làm chứ?
– Dạ cô, em thấy việc chọn ngành này rất hợp với em ạ! Em cười, nụ cười khiêm nhường, nhẹ nhõm, vừa đủ.
– Điều gì em tâm đắc nhất hiện nay?
– Điều em tâm đắc nhất hiện nay là được cống hiến cho sự phát triển của ngành Hàng không vũ trụ. Đây là ngành tiên phong với những công nghệ tối tân nhất của thế giới, và cũng là lĩnh vực mang theo khát vọng chinh phục bầu trời của toàn nhân loại. Được làm việc cùng những chuyên gia hàng đầu thế giới để phát minh ra những công nghệ chưa từng được công bố, em cảm thấy tự hào và nhận thức rõ trách nhiệm của mình trong việc bảo đảm sự an toàn của mọi người trên từng chuyến bay- Tô Minh Nhật chia sẻ.
Ts.Tô Minh Nhật bên xưởng sản xuất máy bay hiện đại bậc nhất châu Âu, tại Cộng hoà Pháp, 2025.
Vẫn giản dị, nhẹ nhàng với nụ cười hiền; chàng tiến sĩ sinh thành trên xứ Quảng, mảnh đất nhiều của thiên tai, khí hậu khắc nghiệt, 30 tuổi càng khát khao chinh phục bầu trời. Vẫn là một Tô Minh Nhật ngoan hiền, khoanh tay chào thầy cô như ngày nào. Chia tay em khi hoa mai đang đà nở rộ. Mừng cho em đã chọn đúng con đường em đi, hạnh phúc với công việc em đang làm, thực hiện được hoài bão, ước mơ của mình. Mừng cho ba mẹ em có hai người con hiếu thảo, ngoan hiền, giỏi giang; một người ở Đài Loan, một người ở Pháp, tết năm nào cũng tranh thủ về thăm ba mẹ.
Ts. Tô Minh Nhật (thứ 3 tứ trái qua hàng sau) với các tài năng trẻ – một trong các hoạt động xã hội tại CH Pháp
Mừng cho trường THPT số 1 Đức Phổ, ngày càng có nhiều học sinh bay cao, bay xa, có tâm, có đức, có tài. Mừng cho đất nước ta, bước vào kỷ nguyên mới phát triển thịnh vượng ngày càng có nhiều người trẻ đầy ý chí và nghị lực, vươn tầm quốc tế. Hẹn gặp lại em vào các mùa xuân tới – những dịp tết cổ truyền của dân tộc.
Tạm biệt em, chàng trai tài năng đất Quảng!
Phan Thị Hồng Phụng
Giáo viên Trường THPT số 1 Đức Phổ, Quảng Ngãi