Nét mới nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ (27/7/1947 – 27/7/2026)
Kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ là dịp để toàn Đảng, toàn dân và toàn quân tiếp tục khẳng định đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” đối với những người đã hy sinh, cống hiến vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Năm 2026 mang nhiều dấu ấn mới khi công tác người có công được triển khai trong bối cảnh cả nước đang thực hiện chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức chính quyền địa phương theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; đồng thời đẩy mạnh Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ và tiếp tục hoàn thiện hệ thống chính sách đối với người có công.
Việc sắp xếp tổ chức bộ máy, địa giới hành chính không chỉ hướng tới mục tiêu nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn đặt ra yêu cầu phải bảo đảm tốt hơn quyền lợi của người có công với cách mạng. Trong quá trình chuyển đổi, việc quản lý hồ sơ, chi trả chế độ, chăm lo đời sống thương binh, bệnh binh, thân nhân liệt sĩ và người có công cần được thực hiện liên tục, không để xảy ra gián đoạn. Đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để xây dựng hệ thống quản lý hiện đại, minh bạch, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân tiếp cận các chính sách ưu đãi của Nhà nước.
Một điểm nhấn nổi bật trong năm là việc triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trên phạm vi cả nước. Với sự tham gia của các bộ, ngành, lực lượng vũ trang, chính quyền địa phương và đông đảo nhân dân, chiến dịch đã tạo nên khí thế mới trong công tác tri ân. Theo kết quả bước đầu, sau 4 tháng triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm, lực lượng chức năng đã quy tập 1.384 hài cốt liệt sĩ, đồng thời đẩy mạnh lấy mẫu ADN và xác minh thông tin nhằm sớm xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin. Theo Ban Chỉ đạo quốc gia 515 (Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ), tính đến ngày hôm nay (14/7), sau 4 tháng triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm, cả nước đã tìm kiếm, quy tập được 1.384 hài cốt liệt sĩ. Chiến dịch được triển khai nhằm hoàn thành cơ bản việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin.
Đây là con số có ý nghĩa rất lớn, góp phần đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với quê hương, gia đình và đồng đội sau nhiều năm nằm lại trên khắp các chiến trường.
Riêng tại Thành phố Hồ Chí Minh, việc khai quật tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng tính đến thời điểm hiện tại, lực lượng chức năng đã quy tập được 93 hài cốt liệt sĩ và 2 bộ hài cốt liệt sĩ tập thể;
mở ra thêm nhiều hy vọng trong việc xác định danh tính và đưa các liệt sĩ về an nghỉ trong nghĩa trang liệt sĩ. Thành công bước đầu này cho thấy khi có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chuyên môn, lực lượng quân đội, các nhà khoa học và sự cung cấp thông tin của nhân chứng lịch sử thì công tác tìm kiếm, quy tập hoàn toàn có thể đạt được những kết quả tích cực hơn.
Song song với nhiệm vụ tìm kiếm hài cốt liệt sĩ, công tác hoàn thiện chính sách đối với người có công cũng tiếp tục được quan tâm. Nhà nước từng bước rà soát, điều chỉnh các chế độ ưu đãi, mở rộng ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hồ sơ, giải quyết thủ tục hành chính và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe, đời sống vật chất, tinh thần cho thương binh, bệnh binh, thân nhân liệt sĩ và người có công. Những đổi mới này thể hiện sự quan tâm ngày càng sâu sắc của Đảng và Nhà nước đối với những người đã cống hiến cho sự nghiệp cách mạng.
Tại Thành phố Hồ Chí Minh, Hội Hỗ trợ Gia đình Liệt sĩ và Thương binh Thành phố đã tích cực triển khai Công văn số 4558 về việc thực hiện trợ cấp đối với thương binh, bệnh binh, tiếp nối tinh thần và nội dung chỉ đạo của Công văn số 5133 của UBND Thành phố Hồ Chí Minh. Việc triển khai các văn bản này đã góp phần tháo gỡ nhiều vướng mắc trong quá trình thực hiện chính sách, bảo đảm các đối tượng được hưởng đầy đủ, kịp thời các chế độ theo quy định. Đồng thời, Hội cũng phát huy vai trò là cầu nối giữa chính quyền với các gia đình chính sách, tích cực tham gia các hoạt động tri ân, hỗ trợ đời sống, tư vấn pháp lý và vận động xã hội hóa nguồn lực chăm lo người có công.
Bên cạnh những kết quả tích cực, Chiến dịch 500 ngày đêm cũng bộc lộ một số hạn chế cần được nhìn nhận khách quan. Nguồn thông tin về nơi chôn cất liệt sĩ ở nhiều địa bàn còn thiếu hoặc chưa được kiểm chứng đầy đủ; nhiều nhân chứng lịch sử tuổi đã cao, trí nhớ giảm sút; hồ sơ lưu trữ qua nhiều thời kỳ còn phân tán, chưa được số hóa đồng bộ. Điều kiện địa hình thay đổi theo thời gian, quá trình đô thị hóa, xây dựng các công trình cũng làm cho việc xác định vị trí mộ liệt sĩ gặp nhiều khó khăn. Nguồn lực phục vụ công tác khảo sát, giám định ADN và xác minh thông tin vẫn chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu thực tiễn.
Để chuẩn bị hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ vào năm 2027, cần tiếp tục triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trước hết, cần đẩy nhanh việc số hóa toàn bộ hồ sơ liệt sĩ, mộ liệt sĩ và người có công, kết nối dữ liệu giữa các bộ, ngành và địa phương nhằm phục vụ hiệu quả công tác tra cứu, xác minh. Cần tăng cường đầu tư cho công nghệ giám định ADN, mở rộng hợp tác với các viện nghiên cứu và huy động nguồn lực xã hội trong công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.
Bên cạnh đó, cần tiếp tục hoàn thiện chính sách ưu đãi theo hướng bảo đảm công bằng, sát thực tiễn, nhất là đối với thương binh, bệnh binh có hoàn cảnh khó khăn, thân nhân liệt sĩ và những trường hợp còn tồn đọng hồ sơ. Các tổ chức chính trị – xã hội, Hội Hỗ trợ Gia đình Liệt sĩ, Hội Cựu chiến binh và các đoàn thể cần phát huy hơn nữa vai trò vận động, kết nối cộng đồng cùng tham gia các hoạt động “Đền ơn đáp nghĩa”, chăm lo đời sống vật chất và tinh thần cho người có công.
Kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ không chỉ là dịp tưởng nhớ và tri ân các anh hùng liệt sĩ, các thương binh, bệnh binh và người có công với cách mạng, mà còn là dấu mốc ghi nhận những bước chuyển mới trong chính sách và hành động của cả hệ thống chính trị. Với những kết quả bước đầu của Chiến dịch 500 ngày đêm, sự đổi mới trong chính sách người có công và sự vào cuộc tích cực của các tổ chức xã hội, đặc biệt là Hội Hỗ trợ Gia đình Liệt sĩ và Thương binh Thành phố Hồ Chí Minh, chúng ta có cơ sở để tin tưởng rằng công tác tri ân sẽ tiếp tục đạt nhiều thành tựu hơn nữa, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ năm 2027 bằng những kết quả thiết thực, ý nghĩa và nhân văn.
AN LINH YẾN – TÂM QUỲNH